پژوهش حاضر با روش فراتحلیل و با هدف ترکیب پژوهش های انجام شده در زمینه رابطه سبک های هویت و عملکرد تحصیلی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل مطالعات در دسترس مرتبط بود که در فاصله سال های 1385 تا 1400 در داخل کشور انجام شده و در پایگاه های اطلاعاتی شامل جهاد دانشگاهی، نورمگز و مگیران در دسترس قرار داشت. یافته ها و اطلاعات موردنظر جهت دستیابی به هدف پژوهش مورد واکاوی قرار گرفت و بعد از بررسی ملاک های ورود و خروج مطالعات، اندازه اثرهای همبستگی پژوهش های جمع آوری شده با نرم افزار CMA مورد تحلیل قرار گرفت. همچنین در این پژوهش، مدل تصادفی و ثابت محاسبه شدند که با توجه به نتایج تحلیل ناهمگنی از طریق شاخص های Q و مجذور I، مدل تصادفی انتخاب شد. اندازه اثر ترکیبی پژوهش های مورد بررسی پس از حذف چهار اندازه اثر 107/0 به دست آمد. مقدار اندازه اثر ترکیبی پژوهش ها، براساس شاخص کوهن ضعیف محاسبه شد. همچنین، نتایج مربوط به تحلیل ناهمگنی حاکی از وجود متغیرهای تعدیل کننده در پژوهش ها بود. شواهد این فراتحلیل در ارتباط با مبانی نظری و تجربی قبلی، نشانگر روابط بین دو متغیر سبک های هویت و عملکرد تحصیلی بود. با توجه به نتایج فراتحلیل می توان گفت، برای موفقیت در برنامه های تحصیلی توجه به سبک های هویت در میان یادگیرندگان موثر خواهد بود.

مقدمه: مساله موفقیت و عدم موفقیت در امر تحصیل از مهم ترین دغدغه های هر نظام آموزشی است. مطالعه حاضر با هدف طراحی مدل ساختاری عملکرد تحصیلی دانشجویان علوم پزشکی براساس هویت تحصیلی، سرزندگی تحصیلی و شکفتگی با بررسی نقش واسطه ای خودکارآمدی تحصیلی صورت گرفت. روش ها: روش مطالعه همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود که تعداد 400 نفر از دانشجویان دانشگاه های علوم پزشکی استان کرمانشاه در نیمسال اول سال تحصیلی 1398-1397 به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های هویت تحصیلی، سرزندگی تحصیلی، شکفتگی، خودکارآمدی تحصیلی بود. داده ها با استفاده از آزمون ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل مسیر از طریق نرم افزارهای آماری Amos مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج: متغیر های هویت تحصیلی موفق، سرزندگی تحصیلی و شکفتگی در تعامل با نقش واسطه ای خودکارآمدی تحصیلی در تبیین عملکرد تحصیلی دانشجویان اثر دارند. اثر مستقیم سرزندگی تحصیلی (41/0)؛ شکفتگی (34/0)؛ هویت تحصیلی موفق (31/0)؛ در برآورد عملکرد تحصیلی دانشجویان معنادار بود. همچنین نتایج تحلیل مسیر حاکی از نقش واسطه ای خودکارآمدی تحصیلی در رابطه بین هویت تحصیلی موفق، سرزندگی تحصیلی و شکفتگی با عملکرد تحصیلی دانشجویان بود. نتیجه گیری: با توجه به اثر غیرمستقیم خودکارآمدی تحصیلی بر میزان عملکرد تحصیلی، به نظر می رسد خودکارآمدی تحصیلی ارتباط بین هویت تحصیلی موفق، سرزندگی تحصیلی و شکفتگی با عملکرد تحصیلی را تعدیل می کنند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین صفات شخصیت، استرس تحصیلی و عملکرد تحصیلی در دانشجویان اجرا شد. نمونه ای متشکل از 419 دانشجو (166 پسر و 253 دختر) فرم خلاصه شده پرسشنامه پنج عامل و پرسشنامه استرس دوران دانشجویی را تکمیل کردند. به منظور بررسی رابطه بین صفات شخصیت، استرس تحصیلی و عملکرد تحصیلی، و همچنین به منظور آگاهی از نقش صفات شخصیت در پیش بینی استرس تحصیلی و عملکرد تحصیلی به ترتیب از همبستگی گشتاوری پیرسون و تحلیل های رگرسیون سلسله مراتبی استفاده شد. نتایج ماتریس همبستگی بین متغیرها نشان داد که بین عامل های وظیفه شناسی، برون گرایی، پذیرش و سازگاری با عملکرد تحصیلی رابطه مثبت و معنادار، و بین عامل های روان نژند خویی با عملکرد تحصیلی رابطه منفی و معنادار وجود دارد. نتایج، همچنین نشان داد که بین استرس تحصیلی و عملکرد تحصیلی رابطه منفی و معنادار وجود دارد. عامل های برون گرایی و وظیفه شناسی با استرس تحصیلی رابطه منفی و معنادار و با عامل روان نژند خویی رابطه مثبت و معنادار نشان داد. نتایج تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی نشان داد که صفات شخصیتی برون گرایی و روان نژند خویی هر کدام به ترتیب 5% و 3% از واریانس استرس تحصیلی را تبیین کردند. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی در پیش بینی عملکرد تحصیلی نشان داد که عامل های شخصیتی وظیفه شناسی و روان نژند خویی و متغیر استرس تحصیلی هر کدام به ترتیب 12%، 10%، 6% از واریانس عملکرد تحصیلی را تبیین کردند. نتایج پژوهش حاضر، ضرورت بازشناسی نقش صفات شخصیت در تجربه استرس تحصیلی و نقش صفات شخصیت و استرس تحصیلی را بر عملکرد تحصیلی مورد تاکید قرار می دهد. تلویحات پژوهش حاضر برای بهبود علمکرد تحصیلی مورد بحث قرار گرفته است.

مداومت تحصیلی بیانگر استمرار و تعهد رفتاری به آموزش و یادگیری است که وجود چنین ابزاری در داخل کشور مورد نیاز بود. پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس مداومت تحصیلی انجام گرفت. این پژوهش از نوع پژوهش های توصیفی است که با هدف کاربردی به بررسی ویژگی های روان سنجی می پردازد. جامعه آماری پژوهش تمامی دانش آموزان دوره متوسطه اول شهرستان قم بودند که در سال تحصیلی 1401-1400 به تحصیل اشتغال داشتند. تعداد 355 دانش آموز به روش تصادفی خوشه ای چندمرحله ای وارد نمونه شدند و پرسشنامه مداومت تحصیلی طالیب و همکاران (2018) را تکمیل نمودند. داده ها پس از جمع آوری با استفاده از نرم افزارهای آماری SPSS22 و AMOS22 و از روش های تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل پایایی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد، عامل استخراج شده 93/79 درصد متغیر مداومت تحصیلی را تبیین می کند. همچنین، پایایی ابزار به روش ضریب آلفای کرونباخ برابر با 994/0 و به روش دو نیمه کردن برای نیمه اول برابر با 989/0 و برای نیمه دوم برابر با 988/0 بود. با توجه به نتایج تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل پایایی، به نظر نسخه فارسی پرسشنامه مداومت تحصیلی، ابزاری کارآمد محسوب می شود.

هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی فرایندهای تحصیلی معطوف به خود (با تاکید بر رویکرد شناختی-اجتماعی) و بررسی رابطه متقایل آنها با عملکرد تحصیلی و ارائه مدلی مناسب در این زمینه است. بدین منظور از روش پژوهش مروری استفاده گردید. مطالعه تا حد اشباع نظری و با بررسی 36 متن علمی به شیوه ای نظام مند صورت گرفت. مطالعات انجام شده، ضمن تایید مبتنی بودن فرایندهای تحصیلی بر ادراک افراد از "خود" نشان داد که بین این فرایندها رابطه متقابل برقرار بوده و این روابط نشان می دهد در آموزش یادگیرندگان، تأکید و مداخلات در آموزش هریک از مؤلفه ها، بر سایر مؤلفه ها اثر گذاشته و رابطه ای متقابل بین عملکرد تحصیلی و ادراک از خود و نیز فرایندهای تحصیلی وابسته به آن وجود دارد. در پایان مدل نظری مناسب پیرامون روابط میان فرایند های تحصیلی معطوف به خود ارائه گردید. بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش، به نظر می رسد گنجاندن آموزش فرایندهای تحصیلی معطوف به خود در فهرست برنامه های آموزشی مدارس و دانشگاه ها و تغییر ساختار برنامه درسی و آموزشی آنها در این راستا، زمینه تعالی و پیشرفت هرچه بیشتر فراگیران را فراهم خواهد نمود.

هدف این پژوهش بررسی ارتباط خودپنداره تحصیلی و فرسودگی تحصیلی با عملکرد تحصیلی دانش آموزان دختر است. نمونه پژوهش شامل 400 دانش آموز بود که از میان دانش آموزان دختر مقطع سوم و چهارم دبیرستان شهر اردبیل به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های خودپنداره مربوط به مدرسه و فرسودگی تحصیلی و به منظور اندازه گیری عملکرد تحصیلی از معدل ترم گذشته دانش آموزان استفاده شد. برای تحلیل داده ها روش ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چند متغیری به کار رفت. تحلیل داده ها نشان داد که بین خودپنداره تحصیلی، فرسودگی تحصیلی و زیرمقیاس های آن (خستگی، بی علاقگی و ناکارآمدی تحصیلی) با عملکرد تحصیلی رابطه معناداری وجود دارد. بر اساس نتایج رگرسیون چند متغیری بی علاقگی تحصیلی و خودپنداره تحصیلی به عنوان قوی ترین پیش بین های عملکرد تحصیلی بودند. بنابراین با ایجاد علاقه در دانش آموزان به عنوان مثال طراحی و ارائه مطالب درسی، به صورت جذاب و همچنین هدایت آنها به رشته ای که علاقه دارند، و نیز ایجاد حس ارزشمندی در آنها می توان عملکرد تحصیلی دانش آموزان را بهبود بخشید.